مراحل تصفیه در دستگاههای اسمز معکوس به گونهای طراحی شدهاند که تمام آلودگیها، املاح مضر، میکروبها و ذرات معلق از آب حذف شوند. این فناوری با استفاده از چند فیلتر تخصصی، آب را مرحلهبهمرحله تصفیه کرده و در نهایت آبی سالم، بدون بو و با طعم طبیعی تولید میکند. در ادامه با هر مرحله از تصفیه در سیستم اسمز معکوس و نقش فیلترهای مختلف در بهبود کیفیت آب آشنا میشویم.
اسمز معکوس چیست ؟
تاریخچه روش اسمز معکوس
اسمز معکوس یکی از شیوههای گسترده جداسازی است. تاریخچه کاربرد روش اسمز معکوس به سالهای 1950 میلادی برمیگردد که آزمایشهای توسط «رید» و «برتون» در دانشگاه فلوریدای آمریکا انجام شد و نخستین غشاء اسمز معکوس از سلولز استات ساخته شد. در اواخر سالهای 1960 میلادی در دانشگاه کالیفرنیای لس آنجلس توسط «لب» و «سریارجان» آب شور تصفیه شده و تبدیل به آب شیرین شد و این پدیده به صورت تجاری مورد استفاده قرار گرفت.
خاصیت اسمزی آب و نحوه عملکرد آن در بررسی عملکرد فیلتر های تصفیه آب خانگی
برای درک بهتر و عمیقتر این نوع روش تصفیه بهتر است قبل از هر توضیحی خاصیت اسمزی آب را بشناسیم. اگر دو ظرف آب داشته باشیم که در یکی آب خالص و در دیگری آب ناخالص باشد و این دو را بهم ارتباط دهیم (مانند شکل شماره 1)، آب خالص تمایل دارد که به سمت آب ناخالص رفته و ناخالصی را تا جایی که هر دو آب به یک درجه برسند به سمت خود هدایت کند. این خاصیت اسمزی است. حال اگر طبق شکل شماره 2یک غشاء نیمه تراوا بین این ارتباط قرار گیرد و آب ناخالص تحت فشار باشد، ناخالصی در همان سمت قرار گرفته و آب خالص از غشاء عبور کرده و در ظرف دیگر جا میگیرد. این فرآیند را اسمز معکوس مینامند.


نیمه تراوا یعنی اینکه ممبرین برای برخی ذرات تراوا است و برای برخی دیگر خیر. فرض کنید ممبرین برای آب تراوا و برای نمک غیرتراوا باشد. بنابر این محلول نمک در یک طرف و آب خالص در طرف دیگر قرار میگیرد. ممبرین به آب اجازه میدهد به سمت دیگر تراوش پیدا کند.
مراحل و اهمیت بررسی عملکرد فیلترهای تصفیه آب خانگی
در بررسی عملکرد فیلترهای تصفیه آب خانگی باید بدانیم که هر مرحله از تصفیه نقش مشخصی در حذف ناخالصیها دارد و کیفیت آب را افزایش می دهد.
بررسی عملکرد فیلتر های تصفیه آب خانگی در سیستم اسمز معکوس
در این بخش سعی شده است، توضیحاتی در مورد مواد تشکیل دهنده فیلترهای دستگاه تصفیه آب (جنس فیلتر)، عملکرد آنها، تفاوت فیلترهای مرغوب و نامرغوب، چگونگی تشخیص و تست آنها توضیحاتی را ارائه کنیم.
فیلتر مرحله اول PP در فرآیند تصفیه آب اسمز معکوس
حذف گل و لای، شن و ماسه و زنگار لولههای فرسوده به عهده فیلتر p.p است. البته میکروارگانیسمها در حد کیستها و انگلها نیز توسط این فـیلتر حذف میشوند.
اهمیت و مزایای فیلتر PP در سیستم RO
- بالا رفتن طول عمر ممبرین
- طول عمر فیلتر کربن در مرحله دوم و سوم بالا می رود.
- بدون فیلتر PP، فیلتر کربن پس از یک ماه تا 40٪ از عملکرد خود را از دست میدهد. پس از چهار ماه، توان حذف املاح آلی آن به کمتر از 10٪ کاهش مییابد.
تفاوت فیلتر مرغوب و نامرغوب در مراحل تصفیه آب
فیلترهای مرغوب
- ساخته شده از الیاف تابیده شده پلیپروپیلن
- ذرات در عمق فیلتر جذب میشوند
فیلتر های نامرغوب
- به صورت رول روی هم پیچیده شدهاند. ذرات فقط در سطح جمع میشوند و پس از مدت کوتاهی، بافت فیلتر باز شده و روزنههای آن از ۵ میکرون بزرگتر میشوند که باعث افت فشار میشود.
بیشتر بدانید : سازمان بهداشت جهانی آب
فیلتر کربن شنی فعال (UDF) و نقش آن در حذف املاح
فیلتر کربن شنی فعال، املاح آلی و برخی از املاح غیرآلی آب را حذف میکند و طعم و بوی ناخوشایند آن را به شکل مؤثری بهبود میدهد. این فیلتر فعال بیش از 70 نوع املاح را از آب جدا میکند. متأسفانه برخی همکاران به دلیل عدم آگاهی، تصور میکنند وظیفه این فیلتر فقط حذف طعم، بو و کلر است. بنابراین اقدام به واردات و فروش فیلترهای نامرغوب میکنند که اغلب سرطانزا هستند.
نمونه املاح حذف شده توسط فیلتر کربن
- کلر و مشتقات آن مانند: تریهالومتان، تتراکلریدکربن، کلرلان، کلریت، کلروبنزن، دیکلروبنزن
- املاح آلی مانند: آترازین، بنزن، بنزو، برومات، اندرین، لیندان، تولوئن و ….
- املاح غیرآلی مانند: مرکوری، برلیوم، کلرین، کروم، آرسنیک، سلنیوم و …
- در آخر باید طعم و بوی بد آب را نیز اضافه کرد.
وجود موارد ذکر شده در آب میتواند زمینه بروز سرطان، مشکلات کلیوی، کبدی، گوارشی، اختلال در سیستم گردش خون، اختلالات عصبی، عدم رشد سلولهای مغز و … را در افراد ایجاد کند.
نکات مهم در انتخاب فیلتر کربن مرغوب
- استفاده از کربن گیاهی
- رعایت اندازه دانهبندی
- حداقل ۸۰٪ فعال بودن کربن
- بدنه از پلیپروپیلن
- واشر از لاستیک سفید یا بیرنگ
- مقدار کافی کربن در فیلتر
- در فیلترهای باکیفیت، قطعات پوسته با جوش پلاستیک (همجنس پوسته) به هم متصل میشوند و از چسب استفاده نمیشود.
- اسفنج بکار رفته در فیلتر به گونهای باشد که دانههای کربن آن را اشباع نکند.
بررسی کیفیت فیلتر کربن فعال
فیلتری با مشخصات بالا اصطلاحاً درجه غذایی داشته و جزو فیلترهای مرغوب خواهد بود.
طبق تستی که در تاریخ خرداد ماه سال 1393 انجام شد، در بالای 90% فیلترهای موجود در بازار موارد ذیل مشاهده شد:
- پوسته از پلیاتیلن و غیر درجه غذایی، سرطانزا
- استفاده از چسب و دانههای کربن بزرگتر از حد استاندارد
- ذغال سنگ غیرفعال و واردکننده فلزات سنگین مانند سرب و کروم ، که سبب بروز مشکلات عصبی و گوارشی و سرطان میشوند.
بعضی اعتقاد دارند که موارد ذکر شده توسط ممبرین حذف میشود. بابت این نوع طرز تفکر دو مورد را باید یادآور شد:
- کربن غیرفعال مؤثر نبوده و همچنان املاح آلی در آب باقی میماند.
- بعضی از موارد یاد شده مانند فلزات سنگین توسط ممبرین حذف میشوند؛ اما املاح آلی که توسط فیلترهای نامرغوب وارد آب میشود، توسط ممبرین حذف نمیشود.
فیلتر کربن CTO و تکمیل فرآیند تصفیه آب
این فیلتر مکمل مرحله قبل است ، در این مرحله ، بخشی از فرایند کلیدی در مراحل تصفیه در دستگاههای اسمز معکوس انجام می شود تا مقداری از املاح آلی را که در مرحله قبل در آب باقی مانده است را حذف کند. فیلتر کربن CTO با توجه به شدت جریان آب و مقدار املاح موجود در آب فرصت حذف بعضی از آنها را نخواهد داشت. اما پیوند مولکولی بعضی از آنها شکسته شـده و زمانی که از روزنههای ریز کربن به هم پیوسته عبور میکنند، جذب کربن میشوند.
آنچه درباره کیفیت فیلتر مرحله دوم گفته شد، در این فیلتر نیز رعایت میشود. همچنین پارچه کشیده شده روی کربن دارای روزنه یک میکرونی است و خود کربن روزنهای به اندازه ۵ میکرون دارد.
فیلتر ممبرین و حذف املاح غیرآلی و میکروارگانیسمها
املاح غیر آلی و میکروارگانیسم ها توسط فیلتر ممبرین تصفیه آب اسمز معکوس حذف می شوند.
در فرآیند اسمز معکوس، فیلتر ممبران نقش اصلی را در حذف آلودگیها بر عهده دارد. دستگاههای FAP مدل ROF-947 و RO-852 با این فناوری، بیشتر ترکیبات آلی و غیرآلی، ذرات معلق، باکتریها، نیترات، فلزات سنگین و سایر آلایندههای محلول در آب را حذف میکنند و در نهایت آبی با کیفیت بالا در اختیار مصرفکننده قرار میدهند
- نیترات، نیتریت
- سلنیوم، سولفات، آرسنیک
- باریوم، کادمیوم، سیانور، سرب
- تالبوم، آزبست، و سایر فلزات سنگین
- تقریباً بالغ بر شصت نوع از املاحی که میتواند در آبهای شبکهها وجود داشته باشند توسط ممبرین حذف میشوند. در واقع بخش حیاتی دیگر از مراحل تصفیه در دستگاههای اسمز معکوس محسوب می شود.
نکته : املاح غیرآلی سبب بروز بیماریهای مغزی، پوستی، تیروئید، قلبی، کبدی، کلیوی، سرطان و… میشود.
ظاهر فیلتر ممبرین نشاندهنده کیفیت آن نیست. برای سنجش کیفیت واقعی باید از آن مدت طولانی استفاده کرد. همچنین با تست املاح غیرآلی مانند نیترات میتوان از کیفیت فیلتر مطمئن شد. قطر، تعداد لایهها و طول رول به هم تابیده نیز میتواند نشاندهنده کیفیت باشد.
فیلتر پست کربن در مراحل پایانی تصفیه آب
آب ذخیره شده در مخزن گاهی طعم و بوی ناخوشایند پیدا میکند. به همین دلیل در سیستم تصفیه آب اسمز معکوس از فیلتر کربن شنی خطی (پست کربن) برای حذف بو و طعم آب بعد از خروج از مخزن استفاده میشود. این فیلتر در دستگاه بعد از مخزن قرار دارد و نقش مهمی در مراحل پایانی تصفیه آب دارد. در صورتی که فیلترهای مرحله دوم و سوم به موقع تعویض نشوند، فیلتر کربن پست کربن میتواند کمک مؤثری برای حذف املاح آلی باقیمانده در آب باشد. از آنجا که آب از این مرحله عبور میکند، طول عمر فیلتر در این بخش دو تا سه برابر بیشتر از فیلتر مرحله دوم است.
جمعبندی : مراحل تصفیه در دستگاههای اسمز معکوس:
مراحل تصفیه در دستگاههای اسمز معکوس به کمک فیلترهای تخصصی مانند فیلتر PP، کربن شنی فعال، فیلتر کربن CTO و ممبرین، تمام آلودگیها، املاح آلی و غیرآلی و میکروارگانیسمها را از آب حذف میکنند. این سیستم تصفیه آب، با انجام فرآیند مرحلهبهمرحله، آب سالم، بدون بو و با طعم طبیعی تولید میکند. توجه به کیفیت هر فیلتر و تعویض به موقع آنها باعث افزایش طول عمر دستگاه و بهبود کیفیت نهایی آب آشامیدنی میشود. استفاده از فیلترهای مرغوب و رعایت نکات استاندارد، تضمین میکند که آب خروجی از دستگاه، عاری از ذرات معلق و آلایندههای مضر باشد و سلامت مصرفکننده حفظ شود.
اطلاعات تماس مجموعه fap:
برای خرید محصولات برند فرایند آب پارس با بخش فروش فرآیند آب پارس تماس حاصل فرمایید.





